Skąd pochodzi kolagen w suplementach?
Kolagen do suplementów pozyskuje się ze skór, łusek lub ości ryb (kolagen rybi) albo ze skór i kości bydła (kolagen wołowy). Sam surowiec — skóra rybna — zawiera obok typowych włókien kolagenowych również frakcje zwane peptydami sygnałowymi: krótkie łańcuchy aminokwasów, które w organizmie pełnią rolę komunikatorów — informują fibroblasty o uszkodzeniu tkanki i inicjują produkcję nowego kolagenu.
Problem polega na tym, że te peptydy sygnałowe są wyjątkowo wrażliwe na temperaturę i działanie enzymów. Sposób, w jaki surowiec zostaje przetworzony po pozyskaniu, decyduje o tym, ile z tych frakcji dotrze do gotowego produktu.
Dwie metody — dwa różne efekty
| Cecha | Liofilizat | Hydrolizat |
|---|---|---|
| Metoda obróbki | Suszenie sublimacyjne w niskiej temp. (próżnia, poniżej 0°C) | Hydroliza enzymatyczna lub kwasowa w podwyższonej temp. |
| Peptydy sygnałowe | Zachowane | Częściowo lub całkowicie zniszczone |
| Masa cząsteczkowa | Wyższa (zależna od surowca) | Niska (kontrolowana przez hydrolizę) |
| Wchłanianie | Dobre (struktura gąbczasta) | Bardzo dobre (niskie Da) |
| Smak i zapach | Neutralny | Zwykle neutralny po oczyszczeniu |
| Koszt produkcji | Wyższy | Niższy |
Na czym polega liofilizacja?
Liofilizacja, zwana też suszeniem sublimacyjnym, to proces usuwania wody z materiału biologicznego w kontrolowanych warunkach niskiej temperatury i obniżonego ciśnienia. Przebiega w trzech etapach: najpierw surowiec jest zamrażany do temperatury poniżej -40°C, następnie ciśnienie jest obniżane, a temperatura stopniowo podnoszona — co powoduje, że lód sublimuje bezpośrednio w parę, nie przechodząc przez stan ciekły. Na końcu resztkowa wilgoć jest usuwana w fazie wtórnej.
Efekt: suchy proszek, w którym struktura biologiczna białek i peptydów jest zachowana praktycznie niezmieniona. Liofilizowane komórki mają charakterystyczną, gąbczastą strukturę — po dodaniu wody błyskawicznie ją absorbują, co ułatwia rozpuszczanie i wchłanianie.
Liofilizacja to ta sama technika, co przy produkcji kawy instant premium lub liofilizowanych owoców w trekkingowych racjach żywnościowych — smak i właściwości są zachowane, choć produkt jest suchy i lekki. Hydroliza enzymatyczna kolagenu to coś więcej jak gotowanie rosołu przez wiele godzin — wyciągasz aminokwasy, ale zmieniasz strukturę białka.
Dlaczego peptydy sygnałowe mają znaczenie?
Większość suplementów kolagenowych dostarcza aminokwasy (głównie glicynę, prolinę i hydroksyprolinę) — budulec, z którego organizm może tworzyć własny kolagen. To ważne, ale to tylko połowa mechanizmu.
Peptydy sygnałowe działają inaczej: nie są budulcem, lecz informacją. Gdy fibroblast odbiera peptyd sygnałowy, interpretuje go jako sygnał uszkodzenia macierzy kolagenowej i uruchamia produkcję nowych włókien. To mechanizm znany z badań nad gojeniem ran — organizm "myśli", że kolagen się rozpada i produkuje więcej nowego.
WellU twierdzi, że właśnie ta frakcja peptydowa — z lumikanu, dekoryny i histonów — jest odpowiedzialna za wyniki badań z 2012 roku, w których wykazano 671% przyrost syntezy kolagenu przy stosowaniu preparatów opartych na Biopeptide Complex.
Jak to wygląda w produktach WellU?
Zarówno suplementy Nutrivi (Glowin'UP, Holistic Peptide Complex, Collagen Booster), jak i kosmeceutyki Larens (Biopeptide Serum Spray) opierają się na liofilizowanych frakcjach kolagenu rybiego ze skór ryb słodkowodnych. Metoda ekstrakcji i liofilizacji jest opatentowana przez WellU i stanowi rdzeń technologii Biopeptide Complex.
Warto też wiedzieć, że produkty WellU zalecają unikania gorącej wody przy ich rozpuszczaniu — właśnie dlatego, że wysoka temperatura denaturuje peptydy sygnałowe i przekształca kolagen w żelatynę, niszcząc to, co metoda liofilizacji miała zachować.
Nigdy nie rozpuszczaj Glowin'UP, Holistic Peptide Complex ani innych suplementów WellU w ciepłej lub gorącej wodzie. Optymalna temperatura to woda w temperaturze pokojowej lub zimna. Pod wpływem ciepła peptydy sygnałowe ulegają denaturacji.
Źródła: materiały techniczne WellU Group, oficjalna dokumentacja produktów Nutrivi (wellu.eu), badania cytowane przez WellU (Akademia Medyczna we Wrocławiu, 2012). Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.